Πολίχνη

Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στην Αυτόνομη Διαβίωση

Τα άτομα με πολλαπλές αναπηρίες έχουν το δικαίωμα σε έναν τρόπο ζωής που καθιστά δυνατή την προσωπική τους εξέλιξη, την επικοινωνία, τη μέγιστη δυνατή αυτονομία, την κοινωνική ένταξη και υποστήριξη τους.

Αυτόνομη Διαβίωση δεν σημαίνει να «ζω μόνος μου». Σημαίνει διαβίωση σε περιβάλλον ίσων ευκαιριών και επιλογών, ώστε τα άτομα με πολλαπλές αναπηρίες να μπορούν να ελέγχουν την καθημερινότητά τους.

Η «ΠΟΛΙΧΝΗ» είναι το μοναδικό στην Ελλάδα Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στην Αυτόνομη Διαβίωση για άτομα με προβλήματα όρασης και πρόσθετες αναπηρίες και λειτουργεί από τον Μάρτιο του 1996, υπό την ευθύνη της «ΑΜΥΜΩΝΗΣ» (Πανελλήνιος σύλλογος Γονέων, κηδεμόνων και Φίλων ατόμων με Προβλήματα Όρασης και πρόσθετες Αναπηρίες).

Στεγάζεται σε μία μονοκατοικία στο Χαλάνδρι στην οδό Ναυαρίνου 24. Στο συγκεκριμένο χώρο έχουν γίνει οι απαιτούμενες παρεμβάσεις που καθιστούν ικανή την προσβασιμότητα και λειτουργικότητα του για τα άτομα του συγκεκριμένου πληθυσμού, όπως ράμπα, πυκτογράμματα, σημάδια προσανατολισμού στον χώρο, χρήση διαφορετικών υλικών και χρωματικών αντιθέσεων.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν εκπαιδευόμενοι ηλικίας 8 – 35 ετών, με τύφλωση ή μερική όραση, νοητική υστέρηση και πρόσθετες αναπηρίες:

  • Αυτισμός
  • Κινητικά προβλήματα
  • Επιληψία
  • Ψυχιατρικές διαταραχές
  • Προβλήματα ακοής

Οι βασικές αρχές της φιλοσοφίας που διέπουν τη λειτουργία του προγράμματος είναι η αποφυγή ασυλοποίησης, η δια βίου εκπαίδευση σε δεξιότητες καθημερινότητας καθώς και ο εμπλουτισμός της ποιότητας ζωής των εκπαιδευόμενων.

Σύμφωνα με αυτές τις αρχές οι στόχοι που τίθενται για τον κάθε εκπαιδευόμενο είναι να μπορεί να:

  • Απολαμβάνει, διαμορφώνει και διαχειρίζεται τον προσωπικό του χώρο
  • Λειτουργεί αυτόνομα σε δεξιότητες διαβίωσης
  • Λαμβάνει εκπαίδευση σε όλους τους τομείς
  • Εφαρμόζει και τηρεί κανόνες διαβίωσης
  • Αξιοποιεί δημιουργικά το χρόνο του
  • Δημιουργεί σταθερές θέσεις
  • Καλύπτει συναισθηματικές και κοινωνικές του ανάγκες
  • Αποκτά νέες εμπειρίες
  • Αξιοποιεί της πηγές της κοινότητας
  • Συμμετέχει σε δραστηριότητες της ευρύτερης κοινότητας

 

Το πρόγραμμα ξεκινάει κάθε Παρασκευή στις 15:00 και λήγει την Δευτέρα στις 17:00 με τη συμμετοχή έως και πέντε (5) εκπαιδευομένων με κατάλληλο αριθμό εκπαιδευτών. Η επιλογή των εκπαιδευόμενων κάθε εβδομάδας γίνεται βάσει των ιδιαίτερων αναγκών και ικανοτήτων τους, όπως η ηλικία, οι δεξιότητες επικοινωνίας και το επίπεδο λειτουργικότητας. Στόχος είναι να διαμορφώνεται μία όσο το δυνατόν πιο ομοιογενής, ομάδα και να πραγματοποιούνται δραστηριότητες που ανταποκρίνονται στις δυνατότητες όλων των εκπαιδευομένων.

Την Παρασκευή το απόγευμα πραγματοποιούνται δραστηριότητες χαλάρωσης π.χ μασάζ, μουσική, συνάντηση αλλά και παιχνίδια εμπιστοσύνης, στα οποία συμμετέχουν εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι με στόχο την ενίσχυση της μεταξύ τους επαφής και την ανάπτυξη κλίματος ομαδικότητας.

Το Σαββάτο το απόγευμα πραγματοποιούνται εσωτερικές δραστηριότητες εκπαιδευτικού και ψυχαγωγικού χαρακτήρα, οι οποίες είναι κατάλληλα προσαρμοσμένες στις ανάγκες και δυνατότητες της εκάστοτε ομάδας εκπαιδευομένων. Οι δραστηριότητες αυτές στοχεύουν στον εμπλουτισμό των γνώσεων και εμπειριών, τη δημιουργική απασχόληση και την ενίσχυση δεξιοτήτων των συμμετεχόντων και περιλαμβάνουν:

  • Εκπαιδευτική κουζίνα
  • Χειροτεχνίες – κατασκευές
  • Ψυχοκινητική
  • Χαλάρωση (π.χ. μασάζ, ποδόλουτρο)
  • Εορταστικές εκδηλώσεις (π.χ. πάρτι γενεθλίων)
  • Barbeque
Πολίχνη

Πολίχνη

Για την πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων, υπάρχει υλικοτεχνικός εξοπλισμός που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τις ανάγκες του προγράμματος π.χ. υλικά χειροτεχνίας, όργανα ψυχοκινητικής αγωγής, διπλό ποδήλατο, ηχητικά παιχνίδια, βιβλία, μουσικές κασέτες κ.α.

Ακόμα προγραμματίζονται και δραστηριότητες, όπου συμμετέχουν εξειδικευμένοι εξωτερικοί συνεργάτες όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο, π.χ. αισθητικός, ζαχαροπλάστης, μασέρ κλπ.

Κάθε συμμετέχων ακολουθεί εξατομικευμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης στις Δ.Κ.Δ. το οποίο διαμορφώνεται βάσει των ιδιαίτερων αναγκών, δυσκολιών και δυνατοτήτων του στους επιμέρους τομείς δεξιοτήτων: κινητικότητα, συμπεριφορά, επικοινωνία, γνωστικές ικανότητες. Για την επίτευξη των τιθέμενων στόχων χρησιμοποιούνται ανά περίπτωση μέθοδοι και προσεγγίσεις που ενισχύουν αυτές τις ικανότητες, όπως:

  • Εναλλακτικές μορφές επικοινωνίας (Makaton), σύστημα γραφής Braille, συμπεριφοριστικής κατεύθυνσης τεχνικές τροποποίησης συμπεριφοράς και εκπαίδευσης στην κινητικότητα και τον προσανατολισμό.

Το επιστημονικό προσωπικό που ασχολείται στο πρόγραμμα, περιλαμβάνει τις εξής ειδικότητες:

  • Ψυχολόγος – Επιστημονικός Υπεύθυνος Προγράμματος
  • Συντονιστές Προγράμματος
  • Εκπαιδευτική Ομάδα

Την Κυριακή όπως καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος οι συμμετέχοντες εκπαιδεύονται σε δραστηριότητες Καθημερινής Διαβίωσης, με στόχο να αναπτύξουν δεξιότητες που προάγουν την αυτονομία και την προσαρμογή τους σε δομές αυτόνομης διαβίωσης.

Οι Δραστηριότητες αυτές αφορούν:

  • Προσωπική υγιεινή και Περιποίηση
  • Αυτοεξυπηρέτηση
  • Σίτιση
  • Τακτοποίηση και καθαριότητα χώρου
  • Προπαρασκευή και σερβίρισμα φαγητού
  • Χρήση οικιακών συσκευών
  • Περιποίηση κήπου

Η ομάδα των εκπαιδευτών του προγράμματος, αποτελείται από τις εξής ειδικότητες:

Ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, παιδαγωγοί, ειδικοί γυμναστές, βρεφονηπιαγωγοί, εργοθεραπευτές, κοινωνικοί επιμελητές. Η εκπαίδευσή τους περιλαμβάνει θεωρητική ενημέρωση άλλα και πρακτικές ασκήσεις προσομοίωσης. Επίσης στο συγκεκριμένο πρόγραμμα απασχολείται και βοηθητικό προσωπικό, όπως: οδηγοί, προσωπικό καθαριότητας, κηπουρός, μαγείρισσα.

Στην πορεία των χρόνων λειτουργίας του προγράμματος οι εκπαιδευόμενοι και οι οικογένειές τους βελτίωσαν την ποιότητα της ζωής τους. Οι γονείς απέκτησαν περισσότερο ελεύθερο χρόνο, οι εκπαιδευόμενοι δοκιμάστηκαν και προσαρμόστηκαν σε συνθήκες εκτός οικογενειακής εστίας, βίωσαν διαφορετικές εμπειρίες μέσα από την ομαδική συνύπαρξη, βελτίωσαν την κοινωνική τους συμπεριφορά καθώς και τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες.

Ακόμη μέσα από την εμπειρία του προγράμματος, αναδείχθηκε η ανάγκη για δημιουργία προσαρμοσμένων χώρων διαβίωσης (βραχείας παραμονής ή μόνιμης κατοικίας) και η σημασία της απασχόλησης μόνιμου και εκπαιδευμένου προσωπικού σε αυτούς.